Waterhardheid verschilt flink in Nederland. Dat komt door verschillen in bodemsoorten, waterbronnen en de zuiveringsmethoden van de drinkwaterbedrijven. Hard water bevat meer calcium- en magnesiumzouten, wat kan leiden tot kalkaanslag in apparaten en leidingen. Zacht water heeft juist minder van deze mineralen, wat kalkaanslag beperkt maar de smaak en mineralenbalans kan beïnvloeden.
Wat betekenen de waarden?
Waterhardheid wordt uitgedrukt in Duitse graden (°dH):
- Zacht: 0–4 °dH
- Middelhard: 4–8 °dH
- Hard: 8–12 °dH
- Zeer hard: boven 12 °dH
Overzicht per provincie
De waarden hieronder zijn gemiddelden; per gemeente en zelfs per wijk kunnen verschillen voorkomen.
Groningen
In het oosten en noorden vaak zeer hard water, met waarden die in sommige gemeenten boven de 12 °dH uitkomen.
Friesland
Overwegend zacht tot middelhard, dankzij waterwinning uit relatief kalkarme bronnen.
Drenthe
Voornamelijk middelhard, maar in enkele gebieden harder door de kalkrijke bodemlagen.
Overijssel
Sterke variatie; Twente staat bekend om hardere waterwaarden, terwijl andere regio’s middelhard zijn.
Flevoland
Meestal zacht tot middelhard, dankzij moderne zuivering en relatief jonge bodem.
Gelderland
Van zacht in de Veluwe tot hard in delen van de Betuwe en Achterhoek.
Utrecht
Veelal zacht tot middelhard, afhankelijk van de herkomst en menging van water.
Noord-Holland
Kustgebieden hebben vaak zacht water uit de duinen, terwijl sommige polders iets harder water hebben.
Zuid-Holland
Kust en duingebieden zacht, maar in het binnenland en rivierengebied vaker middelhard tot hard.
Zeeland
Regelmatig hard tot zeer hard water, met pieken tot ruim boven de 12 °dH.
Noord-Brabant
Veel middelhard tot hard water, gewonnen uit diepe grondwaterlagen.
Limburg
Overwegend middelhard tot hard; de waarden verschillen sterk tussen noord en zuid.
Top-10 steden/gemeenten met het hardste water
- Dinkelland (OV) – rond 14,4 °dH
- Schouwen-Duiveland (ZL) – rond 13 °dH
- Stadskanaal (GR) – tot 12,5 °dH
- Veendam (GR) – tot 12,5 °dH
- Oldambt (GR) – tot 12,5 °dH
- Pekela (GR) – tot 12,5 °dH
- Midden-Groningen (GR) – tot 12,5 °dH
- Bronckhorst (GE) – rond 12,4 °dH
- Buren (GE) – rond 11,5 °dH
- Diverse Zeeuwse eilanden – 11–13 °dH
Waarom zulke verschillen?
- Bodemsoort: Kalkrijke grond verhoogt de hardheid.
- Waterbron: Duinwater is meestal zachter dan diep grondwater.
- Behandeling: Drinkwaterbedrijven ontharden soms, maar verwijderen nooit alle mineralen.
Effecten en tips
Kalkaanslag kan leiden tot:
- Hoger energieverbruik van apparaten
- Snellere slijtage van boilers en koffiezetapparaten
- Vlekken op kranen, tegels en glas
Praktische tips:
- Ontkalk apparaten regelmatig
- Pas de instellingen van vaatwassers aan op lokale hardheid
- Gebruik minder schoonmaakmiddelen bij zachter water
- Overweeg een ontharder bij waarden boven ~10–12 °dH
- Gebruik een waterontharder om de waterhardheid te verlagen
Gerelateerde pagina’s:
